Wyszukiwarka:

 


 



<<< powróć do spisu treści



„Światło które na chwilę owinęło się mną”. Wspomnienie o Joannie Ślósarskiej (12 maja 1953–1 października 2016)



Joanna Ślósarska zmarła 1 października 2016 roku. Nie sposób nie myśleć o symbolicznej wymowie tego faktu. Wszak była człowiekiem uniwersytetu: wybitną uczoną i charyzmatyczną wykładowczynią, przez czterdzieści lat pracy na Uniwersytecie Łódzkim, otoczoną gronem wsłuchanych w jej słowa uczennic i uczniów. Wiele wymagała, stawiała trudne pytania, zadawała do lektury niełatwe książki i artykuły, ale nigdy ponad nasze możliwości, ciesząc się naszymi postępami i odkryciami. Potrafiła uważnie słuchać niekiedy chaotycznych wypowiedzi studentów, wyłuskując z nich zalążki sensu, rozpoznawać talenty i rozbudzać poznawcze pasje. Słowo „mistrzyni” pasowało do niej, jak do niewielu. W jej osobie wiedza łączyła się z mądrością, zaś mądrość była przenikliwością umysłu i wrażliwością serca.

Zawsze znajdowała czas dla zaciekawionych wiedzą, potrzebujących wskazówek i pomocy studentów, i miała dla nich nieskończoną – jak się zdawało – cierpliwość i wyrozumiałość. Wykłady i konwersatoria, które prowadziła, były wciągającą, intelektualną i emocjonalną przygodą nie tylko ze względu na jej ogromną wiedzę, ale także dlatego, że studenci mogli być uczestniczącymi świadkami aktualnie formułowanych i rozważanych przez nią konceptów naukowych i problemów badawczych. Z głębokim przekonaniem i konsekwencją kontynuowała etos naukowca i nauczyciela uosabiany przez profesor Stefanię Skwarczyńską, założycielkę Instytutu Teorii Literatury, Teatru i Filmu UŁ (obecnie Instytutu Kultury Współczesnej), pod której kierunkiem obroniła w 1978 roku – w wieku zaledwie 25 lat – pracę doktorską.

Joanna Ślósarska była z wykształcenia, zawodu i pasji teoretykiem literatury, ale zajmowała się również szeroko pojętymi sztukami wizualnymi. Niezwykle trudno scharakteryzować krótko jej różnorodne badania naukowe, obejmujące zagadnienia estetyki, filozofii, religii, a także związane ze współczesnymi odkryciami naukowymi. Wyróżniało je zainteresowanie tym, co w nauce nowe (w różnych okresach jej życia były to: fenomenologia, strukturalizm, semiotyka, kognitywizm, antropologia literatury, autoetnografia), jak i zgłębianie wiedzy zapomnianej, konfrontowanej ze współczesnymi metodologiami, adaptowanej do zmienionych kulturowych warunków. Inspirowały ją dzieła różnych epok i różnych kultur, a także fenomen twórczości – ukazywane jako palimpsesty rozmaitych tradycji oraz innowacyjne połączenia dawnego z nowym. Stawiała pytania fundamentalne dla humanistyki, szukała tego, co istotne, a ukryte, w swej praktyce starała się przywrócić pradawną jedność wiedzy, sztuki i sfery duchowej, których poznawanie i kultywowanie miało służyć lepszemu i doskonalszemu życiu.

Owocem jej wszechstronnych dociekań są liczne artykuły naukowe i publikacje książkowe, m.in.: Rozum, transcendencja i zło w literaturze, W świetle symboli, Mistyczne i archetypiczne obrazy kosmosu, Syntagmatyka poetycka, Studia z poetyki antropologicznej, Życiorys i przesłanie św. Franciszka z Asyżu w wybranych tekstach kultury, Bądź szybszy od śmierci. Studia z antropologii literatury, Łapacze snów. Ponowoczesne kody spójności kulturowej, Zasada tranzytywności w kulturze, Skrypty losu, Poetyka tektoniczna.

Napisała wiele niezwykłych wierszy i powieść Fibiriel, malowała i rysowała, kreowała zdarzenia teatralne, co sprawiało, że jej interpretacje tekstów kultury mają unikatowy, oparty na doświadczeniu charakter. Propagowała etos bezinteresownej, społecznej pracy na rzecz innych, zakładając w roku 1990 Stowarzyszenie Literackie im. K.K. Baczyńskiego, które przez dwadzieścia pięć lat zasilały kolejne pokolenia jej wychowanków. Jako jego pierwsza przewodnicząca, w 1991 roku zainicjowała coroczny Konkurs Poetycki imienia patrona. Od wielu lat była współpracowniczką „Frazy”, na której łamach także  publikowała swoje wiersze, prozę i eseje. Dzięki jej rekomendacji gościliśmy na naszych łamach wielu teksty literackie, artystyczne i krytyczne jej wychowanków i współpracowników. W 2014 roku współtworzyła i została prezesem Polskiego Stowarzyszenia Strategii Twórczych.

Miała nadzwyczajną umiejętność otwierania i wspierania w innych ludziach ich twórczego i artystycznego potencjału. Ale była też nadzwyczaj delikatnym, empatycznym powiernikiem trudnych doświadczeń. Była tak niezwykła, jak postaci z jej wierszy, prozy i malarstwa, żyjące na granicy tego i tamtego, nieznanego i tajemniczego świata, o którego obecności całą sobą zaświadczała.


Magdalena Rabizo-Birek i Katarzyna Wielechowska



Pogrzeb profesor dr hab. Joanny Ślósarskiej odbył się w piątek, 7 października, o godz. 13.45 na Cmentarzu Rzymsko-katolickim przy ul. Szczecińskiej w Łodzi. Wolą rodziny, zgodną z życzeniem zmarłej, było, by uczestnicy pogrzebu zamiast kwiatów dokonali dobrowolnej wpłaty na jedno z łódzkich/polskich hospicjów.



powrót do góry

<<< powróć do spisu treści


 
        © 2006-2010 FRAZA. Layout: Jaro. Realizacja: Agencja reklamowa MG Studio