Wyszukiwarka:

 


Najnowszy numer:

 



Aktualności:

[2006] [2007] [2008] [2009] [2010] [2011] [2012] [2013] [2014] [2015] [2016] [2017] [2018] [2019] [2020]

26 listopada 2020 r.



1 listopada 2020 r.

Zmarł Janusz Szuber

Około 7.30 rano, na „covidowym” oddziale szpitala w Lesku zmarł Janusz Szuber – jeden z najwybitniejszych współczesnych polskich poetów, wypróbowany przyjaciel „Frazy” i nas, frazonautów, kochany przez nas Mistrz z Sanoka. Znaliśmy dobrze jego piękne, mądre wiersze, zabawne limeryki, poetyckie zapiski z lektur, epifanie, wspomnienia i wnikliwe obserwacje rzeczywistości. Podziwialiśmy wrażliwość na naturę i świat sztuki, intensywność patrzenia, uważność i czułość, z jaką obserwował oraz wyrażał ludzi i świat. Nazywaliśmy go: „poetą czułej pamięci”, „poetą towarzyskim”, „poetą wciałowziętym”. Powierzał nam swoje utwory, które publikowaliśmy na łamach „Frazy” i zebrane w osobnych tomikach. W ten sposób jego dobrze znane dzieła ogólnopolskie, wydawane nakładem znakomitych krakowskich oficyn – Wydawnictwa Literackiego i Znaku – wzbogaciło się o tomiki wydane w serii Biblioteka „Frazy”: dwujęzyczne wybory jego wierszy w przekładach na język hiszpański i portugalski Zygmunta Wawrzyńca Wojskiego – Entelechia / Entelequia (2012, z reprodukowanym na okładce obrazem Stanisława Białogłowicza) i Próba dębu / Teste do carvalho (2019, z obrazem Zdzisława Beksińskiego) oraz efektownie przygotowane staraniem edytorskiego duetu Wolwo (Jan Wolski i Grzegorz Wolański) premierowe publikacje – zbiór limeryków Emeryk u wód (2012) oraz przygotowywany na 73. urodziny poety, wydany w tyluż podpisanych przez niego egzemplarzach, bibliofilski tomik nowych utworów – Zdrój uliczny – jak się okazało – ostatni przygotowany przez Janusza Szubera za życia. Odwdzięczaliśmy się mu, jak mogliśmy, przygotowując na Uniwersytecie Rzeszowskim, przy współpracy z Instytutem Filologii Polskiej, na jego sześćdziesiąte urodziny w 2007 roku sympozjum „Poeta czułej pamięci”, dedykując mu numer „Frazy” 2008, nr 1–2, wreszcie publikując rok później monografię Poeta czułej pamięci. Studia i szkice o twórczości Janusza Szubera, do której swoje teksty złożyli wybitni badacze literatury i krytycy, a ozdobiły reprodukcje prac znakomitych artystów z dedykowanej poecie wystawy Światło pamięci, przygotowanej przez zmarłą blisko rok temu miłośniczkę jego twórczości, artystkę z kręgu „Frazy”, Marlenę Makiel-Hędrzak. Jedenaście lat później – w 2019 roku – dopełniła ją, wydana przez Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza” z Wydawnictwem Uniwersytetu Rzeszowskiego, profesorska monografia Alicji Jakubowskiej-Ożóg Wciałowzięty. Szkice o poezji Janusza Szubera (również ilustrowana przez Marlenę). Cóż jeszcze napisać, gdy żal i smutek ściskają serce: Wędrujesz już, Januszu drogi, nad nami, lekki i wolny od swojego „rydwanu” oraz naszych człowieczych trosk, wcielony w swoje dzieło. Nigdy Cię nie zapomnimy!


Frazonauci


Janusz Szuber w Radiu Rzeszów, fot. Piotr Sobota






Zygmunt Wawrzyniec Wojski, Janusz Szuber z Sanoka


Wasyl Machno, Na odejście Janusza Szubera



październik 2020

Jubileusze Jana Belcika

Poeta Jan Belcik 25 października obchodził 60. rocznicę urodzin oraz 35-lecie debiutu literackiego. Jest autorem sześciu zbiorów wierszy, uczestniczył jako jeden z czterech (obok Janusza Szubera, Jana Tulika i Wacława Turka) w tomie polsko-węgierskim Złoto Aszú. Jego wiersze znalazły się w wielu antologiach. Ostatnio wydany tomik Cienie Getsemani (Biblioteka „Frazy”, Rzeszów 2017) zyskał szereg dobrych opinii krytycznych; zbiór ten był owocem podróży autora po Izraelu. Jan Belcik urodził się w Dukli 1960 roku, mieszka w Krośnie. Debiutował w 1985 roku zbiorem W cieniu Cergowej, uhonorowanym Nagrodą Fundacji A. Domagały-Jakuć (tomik był plonem konkursu, w jury zasiadała wówczas m.in. Wisława Szymborska). Wiersze publikował także na łamach wielu pism literackich i kulturalnych, w tym w: „Tygodniku Kulturalnym”, „Okolicach”, „Toposie”, „Frazie”, „Nowej Okolicy Poetów”, „Gazecie Wyborczej”. Pisze również szkice, recenzje i artykuły na tematy kulturalne. Jego wiersze były tłumaczone na kilka europejskich języków. Wkrótce ukaże się jego kolejny tom poetycki.



II edycja Konkursu na recenzję literacką im. Tymoteusza Karpowicza 2020

Jury konkursu, którego organizatorami są Wrocławski Dom Literatury oraz Stowarzyszenie Góry Babel w Nowej Rudzie, w składzie: Kinga Dunin, Grzegorz Gauden, Karol Maliszewski, Marcin Orliński, Magdalena Rabizo-Birek (przewodnicząca), Kazimiera Szczuka, po zapoznaniu się ze 160 pracami, nadesłanymi na konkurs na recenzję literacką im. T. Karpowicza, postanowiło przyznać I nagrodę – Annie Mochalskiej za recenzję książki Piotra Przybyły Wspólny; II otrzymał Rafał Sowiński za recenzję Polski przydrożnej Piotra Mareckiego, III uhonorowano Aleksandrę Majak za recenzję książki Psy ras drobnych Olgi Hund. Trzy równorzędne wyróżnienia zdobyli: Paweł Sołowij (za recenzję Lekcji futbolu Pawła Mościckiego), Małgorzata Marciniak (za recenzję Opowieści bizarnych Olgi Tokarczuk i Zuzanna Sala za recenzję tomu Cudowne i pożyteczne Adama Kaczanowskiego). Rozstrzygnięcie konkursu, połączone ze spotkaniem z jurorami i laureatami odbyło się 17 lipca 2020 podczas pierwszego dnia Festiwalu Góry Literatury w Nowej Rudzie.


Gdzie ci krytycy? Konkurs na recenzję literacką im. Tymoteusza Karpowicza 2020


Rozmowa jurorów na temat konkursu na recenzję, Pod Wiatami, Wzgórza Włodzickie, 17.07.2020 r. Fot. Matylda Zatorska


Jan Tulik uhonorowany Nagrodą im. Jarosława Iwaszkiewicza

Jan Tulik został uhonorowany Nagrodą im. Jarosława Iwaszkiewicza za rok 2020 za całokształt swojej twórczości literackiej. Ta nagroda literacka jest przyznawana od 2005 r. przez Związek Literatów Polskich, a finansuje ją Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wyboru laureatów Nagrody dokonuje Kapituła Nagrody, w skład której weszli: Andrzej Zieniewicz – przewodniczący, Marek Wawrzkiewicz, Andrzej Tchórzewski Zbigniew Milewski i Leszek Żuliński. Laureatami tej nagrody byli m.in. tak znakomici pisarze, jak Julian Kawalec i Edward Redliński. Związany z Krosnem Jan Tulik od początku istnienia gości na łamach „Frazy” – jako poeta, prozaik, eseista i krytyk literacki. W ostatnich latach większość jego utworów ukazała się w serii „Biblioteka „Frazy”: wybór wierszy Kaligrafia zdziwienia (w opracowaniu i z posłowiem Stanisława Dłuskiego), Trzewiczek Amalii albo umarłych z żywymi obcowanie (2016; II wyd. – 2019), Opisze to noc. 101 pomysłów na uty i haiku (2019) oraz Tratwy Nostradamusa (2020). Wolno nam przypuszczać, że dobrze przyjęte i komentowane przez krytyków ostatnie dwa tomy poezji Tulika zaważyły o przyznaniu mu tej ważnej nagrody. Cieszymy się i serdecznie gratulujemy naszemu przyjacielowi.


Jan Tulik w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Krośnie na promocji tomiku Opisze to noc. 101 pomysłów na uty i haiku (2019)


Nagroda Nobla w dziedzinie literatury 2020

8 października 2020 r. Akademii Noblowska ogłosiła, że Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za rok 2020 otrzymała amerykańska poetka Louise Glück. Ur. w 1943 r. w Nowym Jorku poetka jest autorką kilkunastu tomów wierszy oraz zbiorów esejów, laureatką prestiżowych nagród amerykańskich w dziedzinie poezji (m.in. National Book Abroad za tom Faithful and Virtuous Night, 2014) oraz cenioną wykładowczynią uniwersytecką. Jej twórczość jest w Polsce mało znana, a „Fraza” była jedynym pismem, w którym ukazały się przed laty (w numerze 14 z 1996 roku, dedykowanym pisarkom i artystkom) przekłady dwóch jej wierszy (w tłumaczeniu Piotra Zazuli) – Lamentacji z tomu Descending Figure (1980) oraz Matce z tomu The House of Marschland (1975). W krótkie nocie biograficznej podaliśmy błędną, o dziesięć lat późniejszą datę jej urodzin. We „Frazie” bogato reprezentowana jest twórczość poetek amerykańskich – osobne prezentacje miały Emily Dickinson (wielokrotnie), Sylvia Plath, Erica Jong, Debora Greger, Jorie Graham, Jane Hirshfield, Robin Davidson, Susan Litvak, Donia Lilly, Mira Rosenthal, i mające polskie korzenie, piszące wyłącznie po angielsku lub dwujęzyczne: Teresa Cader, Karen Kovacik, Joanna Kurowska, Ewa Chruściel, Magdalena Słapik. Amerykańskiej noblistce, Louise Glück, serdecznie gratulujemy. W linku można przeczytać dwa archiwalne, „frazowe” wiersze tegorocznej Noblistki z „Frazy” 1996, nr 14 (w przekładzie Piotra Zazuli).


Louise Glück wiersze


Nagroda Związku Pisarzy Polskich na obczyźnie 2019 dla Jana Wolskiego

W 69. roku istnienia Nagrody Literackiej Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie z siedzibą w Londynie jury (w składzie: przewodnicząca Regina Wasiak-Taylor – prezes ZPPnO; ks. prof. Janusz Ihnatowicz – Houston, USA; amb. Andrzej Krzeczunowicz ‒ Warszawa; dr Adam Wierciński – Opole; dr Aleksandra Ziółkowska-Boehm – Wilmington, USA) uhonorowało w roku 2019 Nagrodą za popularyzowanie i promowanie literatury emigracyjnej w polskojęzycznym Jana Wolskiego – wykładowcę w Instytucie Polonistyki i Dziennikarstwa Uniwersytetu Rzeszowskiego, autora, redaktora i współredaktora kilkunastu tomów prac zbiorowych poezji, prozy, esejów, wspomnień autorstwa pisarzy emigracyjnych, wydanych m.in. w serii Biblioteka „Frazy”. Laureat jest członkiem redakcji kwartalnika „Fraza” oraz członkiem Stowarzyszenia Literacko-Artystycznego „Fraza”. Zorganizował wiele międzynarodowych i ogólnokrajowych konferencji poświęconych literaturze emigracyjnej. Autor wielu książek, opublikował m.in. Wacław Iwaniuk. Szkice do portretu emigracyjnego poety (2002), „Im dalej w czas, tym mocniej będzie świecił”. Iwaniuk  Czechowicz” (2003), Dotykanie wiersza (2004). Jest także autorem pracy Szwajcaria w piśmiennictwie polskim. Od XIX wieku do czasów najnowszych (2019) oraz monografii na temat Stanisława Gliwy (autora szaty graficznej rzymskiego wydania Bitwy o Monte Cassino Melchiora Wańkowicza) pt. Pisanie książek bez użycia pióra (2006). Nagrodę w kategorii za najlepszą książkę roku 2019 otrzymali ex aequo: Katarzyna Zechenter za tom Tam i tutaj (Wydawnictwo WBPiCAK, Poznań 2019, s. 64) – nagroda dla pisarza mieszkającego poza Polską oraz Paweł Panas za monografię „Zagubiony wpośród obcych”. Zygmunt Haupt – pisarz, wygnaniec, outsider, Wydawnictwo Naukowe ATH Instytut Literatury Bielsko-Biała-Kraków 2019, s. 137) – nagroda za opracowanie naukowe dotyczące literatury emigracyjnej. Cieszymy się z nagrody naszego kolegi i serdecznie mu gratulujemy. Gratulacje składamy także Katarzynie Zechenter i Pawłowi Panasowi.


Jan Wolski, fot. Janusz Górnicki



3. Bieszczadzki Turniej Jednego Wiersza im. Ryszarda Szocińskiego „O żurawie pióro”

Jury konkursu w składzie: Magdalena Rabizo-Birek, Mirosław Welz (przewodniczący), Tomasz Kowalczyk, Józef Bilski postanowiło przyznać I miejsce ex aequo Agacie Lalik (Bircza) za wiersz Spokój i Markowi Szczerbińskiego (Kraków) za wiersz Dwa oblicza jesieni; II miejsce zdobyła Katarzyna Gruda (Lublin) za wiersz Uśmiech na grani. Turniej zorganizowany przez Fundację Testudo w ramach III Przeglądu Piosenki Studenckiej i Turystycznej Trombita, Smerek 3.10.2020. Patronat nad konkursem sprawuje m.in. kwartalnik „Fraza”.




7–8 lutego 2020

IX Lubelski Przegląd Poetycki „Strojne w biel”, czyli Zima z Bazuną 2020






 
        © 2006-2010 FRAZA. Layout: Jaro. Realizacja: Agencja reklamowa MG Studio